Từ Hội An lên vùng Tiên Cảnh, đường đi có hai đoạn: xuôi về phía nam tới khu vực Tam Kỳ (theo đường ven biển hoặc theo các trục nội đồng ra Quốc lộ 1, ô tô có thể vào cao tốc), rồi rẽ lên Quốc lộ 40B về phía tây vào vùng Tiên Phước cũ. Đây là chuyến đi trọn một ngày; đi về trong ngày được nhưng nên xuất phát sớm.
Nhiều người ở Hội An vài ngày muốn đổi không khí khỏi phố cổ đông khách, tìm một làng quê trung du có nhà xưa, ngõ đá, vườn đồi. Vùng Tiên Cảnh (xã Tiên Cảnh cũ, huyện Tiên Phước, Quảng Nam; nay là một phần xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng) có làng cổ Lộc Yên và nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng, hợp với mong muốn đó. Chỉ cần hiểu rằng đây không phải "đi một chút là tới": quãng đường khá dài và đoạn cuối là đường đồi.
Bài tập trung vào đường đi và cách xếp thời gian. Cảnh làng, suối, món ăn được viết ở các danh mục khác của trang.
Hai đoạn của chuyến đi
Đoạn thứ nhất là từ Hội An xuống phía Tam Kỳ. Đoạn này đi trên vùng đồng bằng ven biển của Quảng Nam cũ, qua các vùng Duy Xuyên, Thăng Bình cũ. Đường bằng, nhiều lựa chọn, dịch vụ dọc đường đầy đủ. Người đi xe máy thường chọn đường ven biển vì thoáng, ít xe tải; người đi ô tô có thể chọn cao tốc nếu muốn nhanh và đỡ mệt.
Đoạn thứ hai là Quốc lộ 40B từ khu Tam Kỳ lên phía tây. Đây là đoạn cảnh thay đổi rõ nhất: ruộng phẳng nhường chỗ cho đồi thấp trồng keo, vườn mít, cau, tiêu, những thung lũng nhỏ có ruộng lúa. Đường hẹp hơn, có cua và xe tải chở keo, vật liệu.
Hiểu hai đoạn như vậy giúp phân bổ sức: đoạn đầu dài nhưng dễ, đoạn sau ngắn hơn nhưng cần tập trung. Nhiều người mắc lỗi chạy nhanh ở đoạn đầu cho "kịp", tới đoạn đồi thì đã mỏi, mất tập trung đúng chỗ cần cẩn thận nhất.
Nếu dùng ứng dụng bản đồ, hãy kiểm tra lộ trình nó chọn: một số lộ trình "ngắn nhất" có thể dẫn qua đường làng nhỏ, đường đất ven đồi, không hợp với ô tô hay người lạ đường. Bám trục chính tới Quốc lộ 40B rồi mới tính lối rẽ vào làng là chắc hơn.
Đường ven biển, nội đồng hay cao tốc
Ba lựa chọn cho đoạn Hội An – Tam Kỳ, xét theo loại xe và kiểu đi:
| Lối đi | Loại xe | Cảm giác đường | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đường ven biển xuôi nam | Xe máy, ô tô | Thoáng, cảnh biển và rừng phi lao, ít xe tải | Nắng gió trống trải; dài hơn; chuyển sang Quốc lộ 40B ở Tam Kỳ cần theo dẫn đường |
| Trục nội đồng ra Quốc lộ 1 | Xe máy, ô tô | Qua làng, thị trấn, nhiều quán | Quốc lộ 1 đông xe tải, xe khách đường dài |
| Lên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi | Chỉ ô tô | Ít giao cắt, đều tốc độ | Có thu phí; phải ra đúng nút giao Quốc lộ 40B |
Không có lối nào "đúng" cho mọi người. Đi xe máy thong thả thì đường ven biển dễ chịu; cần về sớm thì ô tô qua cao tốc; muốn ghé chợ, ghé quán dọc đường thì Quốc lộ 1 tiện hơn.
Có thể đi một lối, về một lối khác cho đỡ nhàm: sáng đi đường ven biển khi trời còn mát, chiều về theo Quốc lộ 1 hoặc cao tốc cho nhanh, khi sức đã xuống và cần đường ít phải tìm.
Giờ xuất phát: vì sao nên rời Hội An sớm
Rời Hội An lúc sáng sớm có ba cái lợi. Thứ nhất là tránh nắng: miền Trung mùa khô nắng rất gắt từ giữa buổi sáng, chạy xe máy trên đường ven biển trống trải lúc trưa rất mệt. Thứ hai là tới vùng đồi khi trời còn mát, đi bộ trong làng, trên ngõ đá dễ chịu hơn nhiều. Thứ ba là còn dư thời gian để về trước khi trời tối.
Ngược lại, rời Hội An sau bữa sáng muộn thường dẫn tới cảnh tới nơi giữa trưa, người làng nghỉ trưa, nắng chiếu thẳng xuống ngõ đá, đi được một chút đã phải tìm chỗ trú. Rồi vừa ăn trưa xong đã phải tính chuyện về.
Nếu không dậy sớm được, có thể đổi thứ tự: buổi sáng ở Hội An như thường lệ, đầu giờ chiều xuất phát, ngủ một đêm ở vùng Tiên Phước cũ hoặc Tam Kỳ, sáng hôm sau mới vào làng. Cách này tốn thêm một đêm nhưng có được buổi sáng trọn vẹn ở vùng đồi.
Ghép lịch với những ngày ở Hội An
Đặt ngày Tiên Cảnh vào giữa chuyến. Ngày đầu ở Hội An thường mệt vì di chuyển; ngày cuối lại vướng giờ ra sân bay, ga tàu. Ngày đi Tiên Cảnh nên đặt ở giữa, khi đã quen nhịp và sức còn tốt.
Không ghép thêm điểm xa trong cùng ngày. Mỹ Sơn nằm về hướng khác; ghép Mỹ Sơn và Tiên Cảnh trong một ngày nghĩa là cả ngày ngồi xe. Mỗi nơi nên có ngày riêng.
Tối về nghỉ sớm. Sau một ngày đi đường dài và đi bộ, tối đó nên ăn nhẹ, nghỉ sớm thay vì lại dạo phố cổ đông người tới khuya. Sáng hôm sau còn sức cho phần còn lại của chuyến đi.
Hỏi chỗ lưu trú về giờ trả phòng. Nếu ngủ lại vùng Tiên Phước một đêm, có thể giữ phòng ở Hội An hoặc trả phòng tuỳ lịch. Hỏi trước nơi lưu trú có cho gửi hành lý không, để khỏi chở hết vali theo lên đường đồi.
Thuê xe máy ở Hội An để đi xa
Xe máy cho thuê ở phố du lịch phần lớn là xe số hoặc xe ga dùng đi trong phố, quãng ngắn. Trước khi chạy đi xa, cần kiểm tra kỹ: lốp còn gai, phanh ăn đều cả trước lẫn sau, đèn và còi hoạt động, xăng đủ, giấy tờ xe đi kèm. Hỏi rõ với chủ xe rằng định chạy xa lên phía tây, xem họ có đồng ý và có điều kiện gì.
Người chưa từng chạy đường đồi, đường có xe tải, nên cân nhắc thuê ô tô có tài xế hoặc đi chung với người quen đường. Đường không khó với người đã quen lái, nhưng một khúc cua có xe tải lấn làn, một vệt cát trên mặt đường có thể làm người mới bối rối.
Người nước ngoài thuê xe máy cần có giấy phép lái xe hợp lệ tại Việt Nam theo quy định hiện hành; không có giấy phép phù hợp thì rủi ro cả về pháp lý lẫn bảo hiểm khi có va chạm. Đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách suốt chặng, kể cả đoạn đường làng vắng.
Chụp ảnh xe lúc nhận, giữ số liên lạc của chủ xe, hỏi trước họ xử lý thế nào nếu xe hỏng ở xa. Đó là những việc tốn vài phút nhưng tránh được tranh cãi về sau.
Đoạn cuối: từ Quốc lộ 40B vào làng
Lên tới Quốc lộ 40B ở khu Tam Kỳ, cứ đi thẳng về phía tây. Mốc dễ nhận nhất khi tới vùng Tiên Cảnh là khu nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng nằm sát quốc lộ. Làng cổ Lộc Yên nằm lệch vào trong theo đường liên thôn, các tài liệu giới thiệu thường ghi cách quốc lộ khoảng 3 km về phía đông nam, bên dòng Đá Giăng.
Đường liên thôn nhỏ, đi qua vườn và xóm; ô tô con đi được nhưng tránh xe khó, xe khách lớn nên dừng ngoài. Trong làng, lối đi giữa các nhà là ngõ đá dành cho người đi bộ. Để xe ở chỗ rộng đầu làng hoặc nơi người dân chỉ, rồi đi bộ.
Người từ Hội An lên thường quen phố cổ đông vui, hàng quán sát nhau. Ở đây thì khác: làng yên, người ít, nhiều nhà vẫn đang ở và làm vườn bình thường. Đi nhẹ, nói nhỏ, hỏi trước khi vào sân, chụp ảnh người thì xin phép. Cách ứng xử khi vào làng được viết kỹ hơn ở danh mục làng cổ Lộc Yên.
Về lại Hội An: tính giờ ngược
Lỗi hay gặp nhất là tính giờ đi mà quên tính giờ về. Một cách đơn giản: xác định giờ muốn có mặt ở Hội An, trừ đi thời gian chạy xe (lấy theo ứng dụng bản đồ, cộng thêm một khoảng dư cho nghỉ dọc đường), ra được giờ phải rời vùng Tiên Cảnh. Đặt chuông báo trên điện thoại vào giờ đó.
Ví dụ giả định: muốn về Hội An trước bảy giờ tối, ứng dụng báo đường đi mất một khoảng thời gian nào đó, cộng thêm nửa tiếng nghỉ và một khoảng dự phòng, thì giờ rời làng sẽ là đầu hoặc giữa buổi chiều. Con số cụ thể tuỳ xe và đường, nhưng cách tính thì giữ nguyên.
Đoạn đường đồi nên đi xong trước chạng vạng. Đường ven biển hay Quốc lộ 1 lúc tối có đèn và đông người hơn, đỡ vắng hơn đường đồi, nhưng vẫn cần đèn xe tốt và tỉnh táo. Mưa chiều bất chợt ở vùng đồi cũng là lý do nên rời sớm thay vì nán lại tới phút chót.
Ăn uống và nghỉ chân dọc đường
Người từ Hội An lên thường quen bữa sáng ở phố, cà phê ven sông, nhiều lựa chọn. Lên vùng đồi thì nhịp khác: quán nhỏ, món đơn giản, mở theo giờ của người làng. Bữa sáng nên ăn trước khi rời đồng bằng hoặc ở khu Tam Kỳ, nơi có nhiều quán mở sớm. Lên tới vùng Tiên Phước cũ, quán dọc quốc lộ thường bán mì Quảng, bánh tráng, cơm quê, nước giải khát; trong xóm sâu thì có khi chỉ có tạp hoá.
Bữa trưa là bữa cần tính trước. Nhiều quán quê nấu theo lượng khách quen, quá trưa có thể hết món, đầu giờ chiều nghỉ. Nếu định ăn ở vùng Tiên Cảnh, tới quán trước giờ trưa một chút; đi theo nhóm đông thì hỏi trước quán có nấu kịp không. Một cách khác là mang theo đồ ăn nhẹ, ăn trưa đơn giản rồi để bữa chính về lại đồng bằng.
Trên đường về, khu Tam Kỳ lại là chỗ nghỉ hợp lý: đổ xăng, uống nước, rửa mặt cho tỉnh trước đoạn đường còn lại về Hội An. Người lái xe máy nên nghỉ ở đây ít nhất mười lăm phút thay vì chạy một mạch, vì nửa sau của chuyến về là lúc mệt nhất trong ngày.
Mang theo một túi đựng rác nhỏ cho vỏ chai, giấy gói. Đường làng và bờ suối không phải chỗ nào cũng có thùng rác, và người làng để ý chuyện khách lạ bỏ rác lại hơn khách tưởng.
Câu hỏi thường gặp
Từ Hội An lên Tiên Cảnh có cần qua Đà Nẵng không?
Không. Hội An nằm phía nam trung tâm Đà Nẵng, nên từ Hội An cứ xuôi về phía nam tới khu Tam Kỳ rồi rẽ lên Quốc lộ 40B. Đi ngược ra Đà Nẵng là vòng xa không cần thiết.
Có nên đi xe máy thuê từ Hội An lên Tiên Cảnh không?
Được nếu bạn quen lái xe máy trên quốc lộ có xe tải và đường đồi có cua. Xe phải được kiểm tra kỹ, giấy tờ đầy đủ, chủ xe đồng ý cho chạy xa. Người chưa quen nên thuê ô tô có tài xế hoặc đi cùng người biết đường.
Một ngày đi về có đủ để xem làng Lộc Yên không?
Đủ cho một vòng đi bộ trong làng, ghé khu nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng và một bữa trưa, nếu xuất phát sớm. Muốn ra bãi đá trên sông Đá Giăng hay ở lại ngắm chiều xuống thung lũng thì nên ngủ lại một đêm.
Đi đường ven biển có xa hơn nhiều không?
Đường ven biển thường dài hơn trục nội đồng và Quốc lộ 1 một ít, tuỳ điểm xuất phát và nơi bạn chuyển sang Quốc lộ 40B. Bù lại đường thoáng, ít xe tải. Mở ứng dụng bản đồ so hai lộ trình trước khi đi để biết chênh lệch cụ thể.
Có tour đi Tiên Cảnh từ Hội An không?
Có thể có các đơn vị du lịch tổ chức chuyến về vùng Tiên Phước, nhưng trang không giới thiệu hay so sánh đơn vị nào. Nếu đi tour, hỏi kỹ lịch trình có thời gian đi bộ trong làng hay chỉ dừng chụp ảnh, nhóm đông bao nhiêu và có người địa phương dẫn không.
Trời mưa ở Hội An thì có nên đi Tiên Cảnh không?
Mưa ở đồng bằng chưa chắc là mưa lớn trên vùng đồi, và ngược lại. Mùa mưa lũ cuối năm cần xem dự báo cho khu vực phía tây và tin về đường sá. Nếu có cảnh báo mưa lớn, lũ hay sạt lở thì nên hoãn; ngày mưa nhỏ thì đi được nhưng ngõ đá và bờ suối trơn hơn nhiều.